Λίγοι μήνες ήταν αρκετοί ακόμη και για τις νεότερες γενιές προκειμένου να κατανοήσουν όρους όπως «τρόικα», «ΔΝΤ» , «χρηματοπιστωτική και δημοσιονομική κρίση» . Εξάλλου, το οικονομικό κραχ αγγίζει κατεξοχήν τη νέα γενιά και δεν είναι δυνατόν να αγνοηθεί. Είναι το παρόν και το μέλλον που μας περιμένει εκεί έξω.
Στο πλαίσιο αναζήτησης, παρακολούθησα για πρώτη φορά το debtocracy. Κατόπιν, έψαξα πληροφορίες για την παραγωγή του ,διάβασα σχόλια και κριτικές. Για όσους δε γνωρίζουν, το debtocracy (χρεοκρατία) είναι ένα ντοκιμαντέρ που έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο και μπορεί να το παρακολουθήσει ο οποιοσδήποτε. Είναι μια παραγωγή των δημοσιογράφων Άρη Χατζηστεφάνου και Κατερίνας Κιτίδη , το οποίο πραγματεύεται το ζήτημα της οικονομικής ύφεσης, προσπαθώντας να βρει και να αιτιολογήσει τους λόγους εμπλοκής της Ελλάδας στην παγκόσμια οικονομική λαίλαπα.
Με φόντο τη Βουλή των Ελλήνων και ένα τσολιά που φυλά σκοπιά, ξεκινά το ταξίδι της χρεωκοπίας. Έχει προηγηθεί η εικόνα ενός οικογενειακού γεύματος, στη διάρκεια της οποίας ένα μέλος της οικογένειας καταρρέει. Στο νου του έρχονται, εικόνες βασανιστηρίων που συμβολίζουν τις μεγάλες θυσίες που πρέπει να υποστούν οι μέσοι πολίτες για να ανταπεξέλθουν στη βαριά οικονομική κρίση. Στη συνέχεια, θα εμφανιστεί ο τσολιάς. Με φόντο τις επιγραφές ηρωικών μαχών όπως του Καλπακίου, στις οποίες η Ελλάδα κατάφερε να σταθεί στα πόδια της, ακούγονται οι φωνές μεγάλων πολιτικών αντρών που γονάτισαν τη χώρα και την κατέστησαν ανήμπορη να ορθοποδήσει.
Η κεντρική ιδέα που αποκομίζει κανείς είναι πως τα χρέη της Ελλάδας και η οι ενέργειες αποπληρωμής τους, αποτελούν εν μέρει μια παράνομη διαδικασία μέσω της οποίας πλουτίζουν διάφοροι φορείς και τράπεζες. Αντίστοιχα, μάλιστα αναφέρονται τα παραδείγματα της Αργεντινής και του Ισημερινού όπου οι πολίτες ξεσηκώθηκαν ενάντια στη βάναυση αυτή τακτική και κατάφεραν να αποδείξουν ότι τα χρέη που βάραιναν τις πλάτες του λαού ήταν σε μεγάλο βαθμό άδικα .
Με το ίδιο σκεπτικό, μαθαίνουμε πως και στην Ελλάδα έχει συγκροτηθεί μια παρόμοια λογιστική επιτροπή που απαρτίζεται από καλλιτέχνες, διανοούμενους και οικονομολόγους προκειμένου να διενεργήσει ελέγχους πάνω στο πολυσυζητημένο χρέος της χώρας. Ισχύει ή πρόκειται για μια σκευωρία εις βάρος του ελληνικού λαού; Οι απόψεις που εκφράζονται είναι πολλές ενώ ενδιάμεσα εκθέτονται οι σκέψεις οικονομολόγων , κοινωνιολόγων , ακαδημαϊκών και εξεχόντων προσωπικοτήτων τόσο της ημεδαπής (Μανώλης Γλέζος) όσο και της αλλοδαπής (του γάλλου φιλοσόφου Αλέν Μπαντιού.)
Το βίντεο με εντυπωσίασε ως προς τη θεματολογία του καθώς έτυχε να αγνοώ αρκετά γεγονότα από αυτά που εξιστορούσε ,όπως για παράδειγμα την έννοια του «απεχθούς χρέους» και τον τρόπο που το χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ ενάντια στον πόλεμο του Ιράκ. Ωστόσο διαφώνησα, σε αρκετά σημεία με την μουσική επιμέλεια , που κατά την άποψή μου έδινε λάθος εντυπώσεις και άφηνε κάποια υπονοούμενα ως προς τη στάση που πρέπει να τηρήσει ο μέσος Έλληνας.
Δεν κατηγορώ όσους θεώρησαν πως λαϊκίζει. Πιστεύω πως ήταν εν μέρει λαϊκιστικό , χωρίς όμως αυτό να μειώνει την συνολική του σπουδαιότητα. Θετικό θεωρώ πάνω απ’ όλα το γεγονός ότι προβλήθηκε ελεύθερα στο διαδίκτυο και μάλιστα σε μια εποχή απεργιών και στάσεων εργασίας, όπου ο ελληνικός λαός διψά να μάθει τι συμβαίνει. Ίσως το λαϊκιστικό στοιχείο του να εξυπηρετεί τη μεγάλη κλίμακα ανθρώπων που έπρεπε να αγκαλιάσει. Δεν ξέρω αν τα κατάφερε. Πάντως προκάλεσε συζητήσεις και διχογνωμίες που σίγουρα θα αποδειχθούν γόνιμες στο άμεσο μέλλον.
Υπάρχει η πλευρά των Ελλήνων που το θεώρησαν ένα ακόμη ουτοπικό εγχείρημα. Είναι οι άνθρωποι που θεωρούν ότι το μνημόνιο αποτελεί μονόδρομο και δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο παρά να πληρώσουμε τα σπασμένα. Από την άλλη, υπάρχει αυτή η μερίδα ανθρώπων που πίστεψε στο debtocracy και το υποστήριξε. Ποιος έχει δίκιο, ποιος άδικο;
Δυστυχώς, δε μπορώ να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση. Από τη μία, θα ήθελα πολύ να είναι όλα μια άδικη μηχανορραφία που θα αποκαλυφθεί και έπειτα θα ζήσουμε όλοι καλά. Από την άλλη όμως, η συνωμοσιολογία δεν ήταν ποτέ το δυνατό μου σημείο. Κανείς δε μπορεί να μας εγγυηθεί 100 % ότι το χρέος είναι παράνομο. Ακόμη όμως κι αν αποκαλυφθεί κάτι τέτοιο, θα ισχύει για ένα μόνο βαθμό του χρέους. Έχουμε όλοι ευθύνες και δε μπορούμε να τους αποποιηθούμε.
Σας συστήνω να παρακολουθήσετε το debtocracy. Ίσως κάποιοι να συμφωνήσετε, ίσως όχι. Οφείλουμε πάντως να ενημερωθούμε και να ανοίξουμε τους ορίζοντές μας. Η γνώση είναι το μόνο όπλο που μας απέμεινε. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να γίνουμε έρμαια σε οτιδήποτε/ οποιονδήποτε. Το μόνο που μπορούμε να διεκδικήσουμε είναι ένα ισχυρό και ελεύθερο πνεύμα. Κι αυτό μπορούμε να το καταφέρουμε!
(το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μαχητής)
Παρασκευή 29 Απριλίου 2011
Κυριακή 24 Απριλίου 2011
Μήπως φταίμε κι εμείς;
Σε ένα δοκίμιό του, ο μεγάλος στοχαστής Κ. Αξελός αναρωτιέται ποιο θα είναι το μέλλον της σύγχρονης Ελλάδας. Με οξυδερκή παρατήρηση προβληματίζεται για τη χώρα αυτή των μεγάλων ηρώων. «Είμαστε στο ίδιο έδαφος που έζησαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι αλλά τίποτα δεν είναι πλέον το ίδιο.», σκέφτεται. «Τίποτα δε φαίνεται πια ένδοξο και ηρωικό», θα προσθέσω εγώ. Η σύγκριση μοιάζει θλιβερή και αναπόφευκτη.
Το «μαζί τα φάγαμε τα λεφτά» του Θεόδωρου Πάγκαλου, αποτελεί πλέον το σλόγκαν της χρονιάς. Παίζει σχεδόν σε όλα τα κανάλια και τις εκπομπές, χρησιμοποιείται στον Τύπο ενώ αποτέλεσε έμπνευση για τα καρναβάλια της χώρας την περίοδο Αποκριών που μας πέρασε. Η φράση αμέσως μπορεί να μας οδηγήσει σε δύο συμπεράσματα. Τι ήθελε να πει ο ποιητής: ότι την κατάχρηση την έκαναν οι πολιτικοί μαζί με το λαό ή πως η νοοτροπία του Έλληνα που προσπαθούσε να βολευτεί με κάθε τρόπο μας οδήγησε ως εδώ; Αν παίρναμε το δεύτερο ως πιθανή απάντηση ,ίσως σώζαμε λίγο την υπόληψη του πολιτικού. Η νοοτροπία μας ήταν και είναι υπαίτια ίσως όχι για την ίδια την οικονομική κρίση αλλά για τον κοινωνικό βούρκο στον οποίο κυλιόμαστε.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου (εγώ και πολλοί άλλοι της γενιάς μου)υπάρχουν κάποιες φράσεις στερεότυπες που σημάδεψαν τη ζωή μας μεγαλώνοντας. «Τα πάν είναι να έχεις μέσον», «Μακάρι να βολευτείς κάπου στο δημόσιο», «Ψήφισε αυτόν για να σε βοηθήσει» είναι κουβέντες που ακούσαμε και χιλιοειπώθηκαν από τα στόματα των ίδιων μας των οικογενειών. Μερικοί ίσως ντρεπόμαστε να το πούμε αλλά κάποτε καταλήξαμε να λέμε και εμείς τις ίδιες φράσεις.
Τι φταίει; Ο εύκολος στόχος ήταν πάντα ένας: η κοινωνία. «Έτσι είναι η κοινωνία», ακούγαμε πολύ συχνά και ελαφρύναμε τη συνείδησή μας. Δε φταίγαμε εμείς που σκεφτόμασταν έτσι. Εμείς δεν κάναμε τίποτα λάθος. Η κοινωνία έφταιγε για όλα. Μόνο που εμείς είμαστε η κοινωνία. Αυτό φυσικά το είχαμε ξεχάσει.
Ζώντας λοιπόν μέσα σε μια ηθελημένη λήθη, θεωρούσαμε πως όλα τα κάναμε σωστά και συνεχίζαμε με αυτή τη νοσηρή νοοτροπία αρκεί να ικανοποιήσουμε τη ματαιοδοξία μας. Έπρεπε να ζούμε σύμφωνα με κάποια συγκεκριμένα στερεότυπα και αυτά ακολουθούσαμε. Φορούσαμε τα ακριβά μας ρούχα, οδηγούσαμε το πολυτελές μας αμάξι και όταν δε μας έβλεπε κανείς τότε μόνο κλαίγαμε τα δάνεια στα οποία είμαστε χρεωμένοι. Γιατί είπαμε, στην κοινωνία πρέπει να δίνει κανείς μια άλλη εικόνα.
Τα παιδιά μεγάλωναν με την αντίληψη ότι πρέπει οπωσδήποτε να σπουδάσουν. Προς Θεού, δε φταίει η μόρφωση σε τίποτα. Μπερδέψαμε όμως την εκπαίδευση με την παιδεία που είναι η εφ’ όρου ζωής καλλιέργεια του ατόμου. Το μόνο που μας ένοιαζε ήταν το χαρτί και ο τίτλος. Από το δημοτικό μέχρι το Πανεπιστήμιο, βαθμοθήρες παντός είδους αποστήθιζαν ακατανόητα κομμάτια με σκοπό να πάρουν τον πολυπόθητο βαθμό βάσης. Και έπειτα τι; Επιστήμονες άνεργοι και αρκετές φορές ανειδίκευτοι, στο αέναο κυνήγι μιας καρέκλας, κατά προτίμηση του Δημοσίου.
Η Παιδεία κατάντησε έτσι από λάθος δικό μας. Ξεχάσαμε να πιστεύουμε στη διαφορετικότητα του κάθε ατόμου. Ξεχάσαμε ότι δε γίνεται να μπούμε όλοι στο Πανεπιστήμιο. Δε μπορούν όλοι να σπουδάσουν. Χρειαζόμαστε τους εργάτες και τους τεχνίτες όπως χρειαζόμαστε τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους. Η οικονομία μας έχει ανάγκη από σωστές κτηνοτροφικές και αγροτικές μονάδες. Γιατί «πέθαναν» κάποια επαγγέλματα; Υπάρχουν πολλές εξηγήσεις γι’ αυτό όπως η μηχανοποίηση των εργασιών. Ένας ακόμη σοβαρός λόγος όμως είναι η δική μας συμπεριφορά.
Και η συμπεριφορά αυτή μας επηρέασε παντού. Ήμουν ακόμη μικρή όταν άκουγα για επιδοτήσεις. Λεφτά που έρχονταν συνεχώς στην Ελλάδα για να μας βοηθήσουν. Κι ένα «γιατί» με κυνηγάει συνέχεια. Γιατί χάθηκαν αυτά τα λεφτά; Γιατί δεν άλλαξε η Υγεία, η Παιδεία και η βιομηχανίες μας. Τώρα κλαίμε που δε μπορούμε να σπουδάσουμε και να νοσηλευτούμε με αξιοπρέπεια. Γκρινιάζουμε που χάθηκαν οι καλλιέργειες τόσων ειδών. Γιατί λοιπόν; Ας μου απάντησε κάποιος!
Φταίνε αυτοί που τα «φάγανε» αλλά φταίμε κι εμείς που παίξαμε και συνεχίζουμε να παίζουμε το παιχνίδι τους. Αν συνεχίσουμε με την ίδια μέθοδο, τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει. Τουλάχιστον όχι προς το καλύτερο. Χρειάζεται βαθιά αλλαγή και δε θα έρθει εύκολα.
Από το 1893 μέχρι σήμερα, δηλαδή από την πρώτη πτώχευση επί Τρικούπη έως την σημερινή, ο Έλληνας δεν έβαλε μυαλό. Συνεχίζει να μεμψιμοιρεί και να το βάζει στα πόδια. Το τραγούδι του πρόσφατα εκλιπόντος Μ. Ρασούλη «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» συνοψίζει ίσως την αγανάκτηση αυτή του Νεοέλληνα και συνάμα την ευθύνη του.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Το «μαζί τα φάγαμε τα λεφτά» του Θεόδωρου Πάγκαλου, αποτελεί πλέον το σλόγκαν της χρονιάς. Παίζει σχεδόν σε όλα τα κανάλια και τις εκπομπές, χρησιμοποιείται στον Τύπο ενώ αποτέλεσε έμπνευση για τα καρναβάλια της χώρας την περίοδο Αποκριών που μας πέρασε. Η φράση αμέσως μπορεί να μας οδηγήσει σε δύο συμπεράσματα. Τι ήθελε να πει ο ποιητής: ότι την κατάχρηση την έκαναν οι πολιτικοί μαζί με το λαό ή πως η νοοτροπία του Έλληνα που προσπαθούσε να βολευτεί με κάθε τρόπο μας οδήγησε ως εδώ; Αν παίρναμε το δεύτερο ως πιθανή απάντηση ,ίσως σώζαμε λίγο την υπόληψη του πολιτικού. Η νοοτροπία μας ήταν και είναι υπαίτια ίσως όχι για την ίδια την οικονομική κρίση αλλά για τον κοινωνικό βούρκο στον οποίο κυλιόμαστε.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου (εγώ και πολλοί άλλοι της γενιάς μου)υπάρχουν κάποιες φράσεις στερεότυπες που σημάδεψαν τη ζωή μας μεγαλώνοντας. «Τα πάν είναι να έχεις μέσον», «Μακάρι να βολευτείς κάπου στο δημόσιο», «Ψήφισε αυτόν για να σε βοηθήσει» είναι κουβέντες που ακούσαμε και χιλιοειπώθηκαν από τα στόματα των ίδιων μας των οικογενειών. Μερικοί ίσως ντρεπόμαστε να το πούμε αλλά κάποτε καταλήξαμε να λέμε και εμείς τις ίδιες φράσεις.
Τι φταίει; Ο εύκολος στόχος ήταν πάντα ένας: η κοινωνία. «Έτσι είναι η κοινωνία», ακούγαμε πολύ συχνά και ελαφρύναμε τη συνείδησή μας. Δε φταίγαμε εμείς που σκεφτόμασταν έτσι. Εμείς δεν κάναμε τίποτα λάθος. Η κοινωνία έφταιγε για όλα. Μόνο που εμείς είμαστε η κοινωνία. Αυτό φυσικά το είχαμε ξεχάσει.
Ζώντας λοιπόν μέσα σε μια ηθελημένη λήθη, θεωρούσαμε πως όλα τα κάναμε σωστά και συνεχίζαμε με αυτή τη νοσηρή νοοτροπία αρκεί να ικανοποιήσουμε τη ματαιοδοξία μας. Έπρεπε να ζούμε σύμφωνα με κάποια συγκεκριμένα στερεότυπα και αυτά ακολουθούσαμε. Φορούσαμε τα ακριβά μας ρούχα, οδηγούσαμε το πολυτελές μας αμάξι και όταν δε μας έβλεπε κανείς τότε μόνο κλαίγαμε τα δάνεια στα οποία είμαστε χρεωμένοι. Γιατί είπαμε, στην κοινωνία πρέπει να δίνει κανείς μια άλλη εικόνα.
Τα παιδιά μεγάλωναν με την αντίληψη ότι πρέπει οπωσδήποτε να σπουδάσουν. Προς Θεού, δε φταίει η μόρφωση σε τίποτα. Μπερδέψαμε όμως την εκπαίδευση με την παιδεία που είναι η εφ’ όρου ζωής καλλιέργεια του ατόμου. Το μόνο που μας ένοιαζε ήταν το χαρτί και ο τίτλος. Από το δημοτικό μέχρι το Πανεπιστήμιο, βαθμοθήρες παντός είδους αποστήθιζαν ακατανόητα κομμάτια με σκοπό να πάρουν τον πολυπόθητο βαθμό βάσης. Και έπειτα τι; Επιστήμονες άνεργοι και αρκετές φορές ανειδίκευτοι, στο αέναο κυνήγι μιας καρέκλας, κατά προτίμηση του Δημοσίου.
Η Παιδεία κατάντησε έτσι από λάθος δικό μας. Ξεχάσαμε να πιστεύουμε στη διαφορετικότητα του κάθε ατόμου. Ξεχάσαμε ότι δε γίνεται να μπούμε όλοι στο Πανεπιστήμιο. Δε μπορούν όλοι να σπουδάσουν. Χρειαζόμαστε τους εργάτες και τους τεχνίτες όπως χρειαζόμαστε τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους. Η οικονομία μας έχει ανάγκη από σωστές κτηνοτροφικές και αγροτικές μονάδες. Γιατί «πέθαναν» κάποια επαγγέλματα; Υπάρχουν πολλές εξηγήσεις γι’ αυτό όπως η μηχανοποίηση των εργασιών. Ένας ακόμη σοβαρός λόγος όμως είναι η δική μας συμπεριφορά.
Και η συμπεριφορά αυτή μας επηρέασε παντού. Ήμουν ακόμη μικρή όταν άκουγα για επιδοτήσεις. Λεφτά που έρχονταν συνεχώς στην Ελλάδα για να μας βοηθήσουν. Κι ένα «γιατί» με κυνηγάει συνέχεια. Γιατί χάθηκαν αυτά τα λεφτά; Γιατί δεν άλλαξε η Υγεία, η Παιδεία και η βιομηχανίες μας. Τώρα κλαίμε που δε μπορούμε να σπουδάσουμε και να νοσηλευτούμε με αξιοπρέπεια. Γκρινιάζουμε που χάθηκαν οι καλλιέργειες τόσων ειδών. Γιατί λοιπόν; Ας μου απάντησε κάποιος!
Φταίνε αυτοί που τα «φάγανε» αλλά φταίμε κι εμείς που παίξαμε και συνεχίζουμε να παίζουμε το παιχνίδι τους. Αν συνεχίσουμε με την ίδια μέθοδο, τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει. Τουλάχιστον όχι προς το καλύτερο. Χρειάζεται βαθιά αλλαγή και δε θα έρθει εύκολα.
Από το 1893 μέχρι σήμερα, δηλαδή από την πρώτη πτώχευση επί Τρικούπη έως την σημερινή, ο Έλληνας δεν έβαλε μυαλό. Συνεχίζει να μεμψιμοιρεί και να το βάζει στα πόδια. Το τραγούδι του πρόσφατα εκλιπόντος Μ. Ρασούλη «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» συνοψίζει ίσως την αγανάκτηση αυτή του Νεοέλληνα και συνάμα την ευθύνη του.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Το θέμα του φοιτητικού ασύλου
Το φοιτητικό άσυλο: ένα ζήτημα πάντοτε επίκαιρο. Οι μεν ζητούν την κατάργησή του και οι δε παλεύουν με κάθε τρόπο να μη φτάσουν τα πράγματα ως εκεί. Στη μέση , το φοιτητικό κίνημα που υπερασπίζεται το ανεκτίμητο δικαίωμα της ασυλίας.
Το άσυλο δεν παραχωρήθηκε ποτέ από καμιά κυβέρνηση. Είναι λάθος να πιστεύουμε κάτι τέτοιο. Αποκτήθηκε μετά από αγώνες των φοιτητών. Συνεπώς, το να καταργηθεί δεν είναι μια απλή υπόθεση και σίγουρα δεν αποτελεί προνόμιο κάποιας πολιτικής παράταξης.
Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να είναι ένας ελεύθερος χώρος διακίνησης ιδεών. Ο θεσμός του ασύλου έχει αυτό ακριβώς το συμβολισμό: διασφαλίζει την ελευθερία της διδασκαλίας και της έρευνας. Η κατάργησή του παραπέμπει σε περιόδους δικτατορικών καθεστώτων όπως την περίοδο της Χούντας . Και οι εποχές αυτές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Οι παραβάσεις όμως δεν αφορούν μόνο το παρελθόν. Υφίστανται ακόμη και σήμερα.
Δεκέμβριος του 2010, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Τρεις άνδρες της ομάδας ΔΙΑΣ μπήκαν στο χώρο του πανεπιστημίου . Μόλις έγιναν αντιληπτοί, προκλήθηκε αναταραχή καθώς το υπό κατάληψη τμήμα των Πλαστικών Τεχνών , θεώρησε πως η συγκεκριμένη «έφοδος» έγινε εξαιτίας τους. Φωνές διαμαρτυρίας υψώθηκαν αμέσως και πραγματοποιήθηκε πορεία στο κέντρο της πόλης. Η Αστυνομία δικαιολόγησε τους αστυνομικούς ισχυριζόμενη πως ήθελαν να δανειστούν κάποιο βιβλίο από τη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου. Η δικαιολογία ωστόσο δεν ήταν αρκετή για να αμβλυνθεί η κατάσταση.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Κατά καιρούς, το άσυλο έχει δοκιμαστεί και μάλιστα με τρόπο εξοργιστικό. Σε ΑΣΟΕΕ, ΕΜΠ και Πάντειο έχουν εξελιχθεί παρόμοιες καταστάσεις μέσα στην τελευταία δεκαετία χωρίς να δίνεται καμιά ικανοποιητική απάντηση.
Αντίθετα, σε γεγονότα όπως το πρόσφατο περιστατικό της Νομικής , έχουμε πάντα την ίδια πρόταση: «Κατάργηση του ασύλου». Η κατάργηση του ασύλου δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Μήπως θα προστατεύεται καλύτερα το Πανεπιστήμιο; Αντιθέτως, με τη λύση του ασύλου, ο οποιοσδήποτε θα έχει πρόσβαση μέσα σε αυτό. Μήπως θα αποφεύγονται καταστάσεις όπως αυτές της Νομικής; Αναμφίβολο. Μήπως θα διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία των Σχολών; Ποιος μπορεί να μας εγγυηθεί ότι με την κατάργηση του ασύλου, θα λυθούν ξαφνικά τα προβλήματα των Ελληνικών Πανεπιστημίων; Μάλλον κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας.
Για την κατάντια των Ελληνικών Πανεπιστημίων, μόνο το άσυλο δεν φταίει. Στη χειρότερη περίπτωση, είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο θεσμός προστατεύεται νομοθετικά αλλά οι ρυθμίσεις αυτές φυσικά δεν τηρούνται. Είναι πάνω απ’ όλα ζήτημα της Πολιτείας, ζήτημα των Πρυτανικών Αρχών και ζήτημα των ίδιων των φοιτητών που ορισμένα έκτροπα διαιωνίζονται.
Για παράδειγμα η Νομική. Οι μετανάστες δε βρέθηκαν μόνοι τους εκεί. Κάποιος τους οδήγησε σκόπιμα, βάζοντας σε κίνδυνο αυτό τον ίδιο το θεσμό και δίνοντας τροφή για σχόλια από τους συνήθεις γνωστούς- άγνωστους. Παρότι, οι μετανάστες δε δημιούργησαν κάποιο πρόβλημα στη διεξαγωγή των μαθημάτων και την ομαλή λειτουργία της Σχολής, δε θα έπρεπε σίγουρα να βρίσκονται εκεί. Δεν υπάρχει λόγος να υποστηρίξουμε κάτι διαφορετικό. Το θέμα είναι ποιος τους οδήγησε σε αυτό το χώρο και με τι προθέσεις. Ήθελε να προκαλέσει συγκρούσεις και τα κατάφερε. Μπορούν σε αυτή την περίπτωση να αποδοθούν ευθύνες;
Δυστυχώς , φίλοι μου, η ασυδοσία των Ελληνικών Πανεπιστημίων δε σχετίζεται με το άσυλο. Είναι ένα θέμα πολύ πιο μεγάλο και πολύπλοκο απ’ όσο φανταζόμαστε. Ακόμη κι αν καταργούσαμε το θεσμό του ασύλου, τα πράγματα θα έμεναν λίγο πολύ στάσιμα. Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι η νοοτροπία μας.
Θα μπορούσαμε για παράδειγμα να καταργήσουμε και την ασυλία των βουλευτών με τον ίδιο τρόπο. Κι αυτοί ασύδοτοι δεν είναι; Κι αυτοί δεν προκαλούν σκάνδαλα και μάλλον εις βάρος του λαού; Ακόμη κι αν το καταργούσαμε όμως, θα μπορούσαμε να πατάξουμε τη διαφθορά; Και βέβαια όχι.
Θα βιαστούν κάποιοι να πουν ότι η θέση των μεταναστών δεν αρμόζει μέσα σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ωστόσο το πανεπιστήμιο είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας. Ένας χώρος κοινωνικών ζυμώσεων. Τόσο η παιδεία όσο και το μεταναστευτικό είναι δύο τεράστια προβλήματα αυτής της χώρας. Αυτό που χρειάζεται για να λυθούν είναι υπευθυνότητα και συζήτηση. Θα μπορούσαμε ωραιότατα να καταργήσουμε το άσυλο και τα πανεπιστήμια να προστατεύονται από αστυνομική φρουρά. Θα μπορούσαμε να διώχνουμε τους μετανάστες, ή να χτίζουμε φράχτες. Πόσους ανθρώπους όμως μπορούμε να φιμώσουμε; Κι αν το κάνουμε θα αλλάξει στ’ αλήθεια κάτι;
Το συγκεκριμένο περιστατικό μόνο να μας διδάξει μπορεί. Κι αυτή τη φορά θα πρέπει να αφήσουμε τις πρόχειρες λύσεις. Να σκύψουμε πάνω από τον άνθρωπο. Μπορούμε; Φοβάμαι πως όχι αλλά αξίζει να προσπαθήσουμε.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Το άσυλο δεν παραχωρήθηκε ποτέ από καμιά κυβέρνηση. Είναι λάθος να πιστεύουμε κάτι τέτοιο. Αποκτήθηκε μετά από αγώνες των φοιτητών. Συνεπώς, το να καταργηθεί δεν είναι μια απλή υπόθεση και σίγουρα δεν αποτελεί προνόμιο κάποιας πολιτικής παράταξης.
Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να είναι ένας ελεύθερος χώρος διακίνησης ιδεών. Ο θεσμός του ασύλου έχει αυτό ακριβώς το συμβολισμό: διασφαλίζει την ελευθερία της διδασκαλίας και της έρευνας. Η κατάργησή του παραπέμπει σε περιόδους δικτατορικών καθεστώτων όπως την περίοδο της Χούντας . Και οι εποχές αυτές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Οι παραβάσεις όμως δεν αφορούν μόνο το παρελθόν. Υφίστανται ακόμη και σήμερα.
Δεκέμβριος του 2010, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Τρεις άνδρες της ομάδας ΔΙΑΣ μπήκαν στο χώρο του πανεπιστημίου . Μόλις έγιναν αντιληπτοί, προκλήθηκε αναταραχή καθώς το υπό κατάληψη τμήμα των Πλαστικών Τεχνών , θεώρησε πως η συγκεκριμένη «έφοδος» έγινε εξαιτίας τους. Φωνές διαμαρτυρίας υψώθηκαν αμέσως και πραγματοποιήθηκε πορεία στο κέντρο της πόλης. Η Αστυνομία δικαιολόγησε τους αστυνομικούς ισχυριζόμενη πως ήθελαν να δανειστούν κάποιο βιβλίο από τη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου. Η δικαιολογία ωστόσο δεν ήταν αρκετή για να αμβλυνθεί η κατάσταση.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Κατά καιρούς, το άσυλο έχει δοκιμαστεί και μάλιστα με τρόπο εξοργιστικό. Σε ΑΣΟΕΕ, ΕΜΠ και Πάντειο έχουν εξελιχθεί παρόμοιες καταστάσεις μέσα στην τελευταία δεκαετία χωρίς να δίνεται καμιά ικανοποιητική απάντηση.
Αντίθετα, σε γεγονότα όπως το πρόσφατο περιστατικό της Νομικής , έχουμε πάντα την ίδια πρόταση: «Κατάργηση του ασύλου». Η κατάργηση του ασύλου δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Μήπως θα προστατεύεται καλύτερα το Πανεπιστήμιο; Αντιθέτως, με τη λύση του ασύλου, ο οποιοσδήποτε θα έχει πρόσβαση μέσα σε αυτό. Μήπως θα αποφεύγονται καταστάσεις όπως αυτές της Νομικής; Αναμφίβολο. Μήπως θα διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία των Σχολών; Ποιος μπορεί να μας εγγυηθεί ότι με την κατάργηση του ασύλου, θα λυθούν ξαφνικά τα προβλήματα των Ελληνικών Πανεπιστημίων; Μάλλον κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας.
Για την κατάντια των Ελληνικών Πανεπιστημίων, μόνο το άσυλο δεν φταίει. Στη χειρότερη περίπτωση, είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο θεσμός προστατεύεται νομοθετικά αλλά οι ρυθμίσεις αυτές φυσικά δεν τηρούνται. Είναι πάνω απ’ όλα ζήτημα της Πολιτείας, ζήτημα των Πρυτανικών Αρχών και ζήτημα των ίδιων των φοιτητών που ορισμένα έκτροπα διαιωνίζονται.
Για παράδειγμα η Νομική. Οι μετανάστες δε βρέθηκαν μόνοι τους εκεί. Κάποιος τους οδήγησε σκόπιμα, βάζοντας σε κίνδυνο αυτό τον ίδιο το θεσμό και δίνοντας τροφή για σχόλια από τους συνήθεις γνωστούς- άγνωστους. Παρότι, οι μετανάστες δε δημιούργησαν κάποιο πρόβλημα στη διεξαγωγή των μαθημάτων και την ομαλή λειτουργία της Σχολής, δε θα έπρεπε σίγουρα να βρίσκονται εκεί. Δεν υπάρχει λόγος να υποστηρίξουμε κάτι διαφορετικό. Το θέμα είναι ποιος τους οδήγησε σε αυτό το χώρο και με τι προθέσεις. Ήθελε να προκαλέσει συγκρούσεις και τα κατάφερε. Μπορούν σε αυτή την περίπτωση να αποδοθούν ευθύνες;
Δυστυχώς , φίλοι μου, η ασυδοσία των Ελληνικών Πανεπιστημίων δε σχετίζεται με το άσυλο. Είναι ένα θέμα πολύ πιο μεγάλο και πολύπλοκο απ’ όσο φανταζόμαστε. Ακόμη κι αν καταργούσαμε το θεσμό του ασύλου, τα πράγματα θα έμεναν λίγο πολύ στάσιμα. Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι η νοοτροπία μας.
Θα μπορούσαμε για παράδειγμα να καταργήσουμε και την ασυλία των βουλευτών με τον ίδιο τρόπο. Κι αυτοί ασύδοτοι δεν είναι; Κι αυτοί δεν προκαλούν σκάνδαλα και μάλλον εις βάρος του λαού; Ακόμη κι αν το καταργούσαμε όμως, θα μπορούσαμε να πατάξουμε τη διαφθορά; Και βέβαια όχι.
Θα βιαστούν κάποιοι να πουν ότι η θέση των μεταναστών δεν αρμόζει μέσα σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ωστόσο το πανεπιστήμιο είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας. Ένας χώρος κοινωνικών ζυμώσεων. Τόσο η παιδεία όσο και το μεταναστευτικό είναι δύο τεράστια προβλήματα αυτής της χώρας. Αυτό που χρειάζεται για να λυθούν είναι υπευθυνότητα και συζήτηση. Θα μπορούσαμε ωραιότατα να καταργήσουμε το άσυλο και τα πανεπιστήμια να προστατεύονται από αστυνομική φρουρά. Θα μπορούσαμε να διώχνουμε τους μετανάστες, ή να χτίζουμε φράχτες. Πόσους ανθρώπους όμως μπορούμε να φιμώσουμε; Κι αν το κάνουμε θα αλλάξει στ’ αλήθεια κάτι;
Το συγκεκριμένο περιστατικό μόνο να μας διδάξει μπορεί. Κι αυτή τη φορά θα πρέπει να αφήσουμε τις πρόχειρες λύσεις. Να σκύψουμε πάνω από τον άνθρωπο. Μπορούμε; Φοβάμαι πως όχι αλλά αξίζει να προσπαθήσουμε.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Η ζωή μας ένα ριάλιτι
«Truman Show» ,ταινία του 1998. Ένας άντρας γύρω στα 30, συνειδητοποιεί ότι ζει σ’ ένα ψεύτικο , πλαστικό σύμπαν. Παρακολουθείται συνεχώς από κάμερες από τη μέρα που γεννήθηκε. Ο κόσμος του είναι ένα μεγάλο κινηματογραφικό πλατό. Οι άνθρωποι γύρω του είναι ηθοποιοί. Και μάλιστα βγάζουν λεφτά από αυτόν. Αστείο ή τραγικό; Κι όμως συμβαίνει.
Big Brother, Fame Story, Top Chef , X-Factor. Γνωστά σε όλους ή τουλάχιστον στους περισσότερους. Οι εκπομπές ριάλιτι είναι εδώ. Πανταχού παρούσες και σταθερά αντικείμενα συζήτησης.
Η δημοτικότητά τους δείχνει πως ένα μεγάλο μέρος του τηλεοπτικού κοινού απολαμβάνει τέτοιου είδους σόου και –γιατί όχι, θα έπαιρνε μέρος κάποια στιγμή. Ένα μεγάλο μέρος επίσης κατακρίνει το χαρακτήρα των ριάλιτι. Οι απόψεις ποικίλουν όπως επίσης και οι προσεγγίσεις. Από κοινωνιολογικής ή ψυχολογικής σκοπιάς, τα ριάλιτι έχουν κατά καιρούς κριθεί και καταδικαστεί. Το τηλεκοντρόλ όμως δείχνει σταθερά τις προτιμήσεις του. Πού βρίσκεται η εξήγηση; Ποια πλευρά έχει δίκιο;
Δε θα απορρίψω κάτι ούτε θα υπερθεματίσω. Η ψυχαγωγία και η ηθική είναι ζητήματα προσωπικά. Ο καθένας διασκεδάζει με τον τρόπο του. Για παράδειγμα: Μια κουραστική μέρα φτάνει στο τέλος της και ο Χ τηλεθεατής γυρίζει στο σπίτι. Ο καλύτερος τρόπος να περάσει το βράδυ του είναι η τηλεόραση. Τι να επιλέξει λοιπόν; Πολιτικούς που τσακώνονται, ξενόγλωσσες μεταγλωττισμένες σειρές, οικολογικά ντοκιμαντέρ ή μια εκπομπή ριάλιτι; Ο μέσος τηλεθεατής θα επιλέξει μια εκπομπή ριάλιτι όπως δείχνουν τα στατιστικά. Κι αυτό δε συμβαίνει απαραίτητα επειδή ο Χ έχει χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και μονόπλευρα ενδιαφέροντα. Σκεφτείτε λίγο τη δική σας καθημερινότητα. Ίσως είναι τόσο «βαριά» που να χρειάζεστε στο τέλος της μέρας ένα πιο «ελαφρύ» πρόγραμμα για να ηρεμήσετε.
Μίλησα για ηθική πριν λίγο. Δεν εννοώ βέβαια κάτι πιο πέρα από αυτό που θα ονομάζαμε αξιοπρέπεια, αυτοσεβασμό και διακριτικότητα. Τα ριάλιτι συχνά κατηγορούνται για έλλειψη των παραπάνω στοιχείων. Άνθρωποι που υποβάλλονται σε μια 24ωρη παρακολούθηση, καλούνται να προκαλέσουν ίντριγκες ή δήθεν έρωτες για να ανεβάσουν την τηλεθέαση . Εκατοντάδες φυλλάδες και μεσημεριανές εκπομπές κάνουν φύλλο και φτερό το παρελθόν τους, αναλύοντας κάθε πτυχή τους χαρακτήρα τους με βεβαιότητα. Το αστείο είναι πως δε γνωρίζουν καθόλου αυτό τον άνθρωπο για τον οποίο μιλάνε. Τους έδωσε όμως ο ίδιος κάθε δικαίωμα να τον κρίνουν.
Λεφτά ή δόξα; Και τα δύο παίζουν σίγουρα ρόλο. Αξίζει όμως το τίμημα; Η θυσία της ατομικότητάς μας και το ξεγύμνωμα του εγώ μας μπροστά σε χιλιάδες μάτια, ίσως φαντάζει κάτι απλό. Δε νομίζω όμως ότι συνειδητοποιούμε εύκολα το μέγεθος έκθεσης όλων αυτών των ανθρώπων. Ανεβαίνουν ψηλά και πέφτουν απότομα. Η διακύμανση αυτή λειτουργεί μάλλον σαν ψαλίδι που κόβει ένα λεπτό σκοινί. Κι αυτό το σκοινί είναι ο ψυχισμός τους.
Φταίμε κι εμείς όμως. Με τη στάση μας επιβραβεύουμε και συντηρούμε αυτές τις διαδικασίες. Βέβαια, η κλειδαρότρυπα είναι γοητευτική . Όλοι μπαίνουμε στον πειρασμό να κοιτάξουμε μέσα. Μας ενδιαφέρει η καθημερινότητα των άλλων ακόμη κι αν μας είναι άγνωστοι. Θέλουμε να βλέπουμε σκάνδαλα και αναταραχές επί της μικρής οθόνης. Να ταυτιζόμαστε και να υποστηρίζουμε κάποιους, ανεξάρτητα από το αν θα τους έχουμε ξεχάσει σε λίγες μέρες.
Η αλήθεια είναι πως λίγα παιδιά των ριάλιτι πλέον θυμόμαστε. Πρόκειται περισσότερο για τα παιδιά των talent shows (Fame Story, X-Factor κλπ) που κατάφεραν να έχουν μια πορεία πέραν της εκπομπής. Γι’ αυτούς τους ανθρώπους το ριάλιτι είναι μια ευκαιρία να ορθοποδήσουν και μάλιστα μια ευκαιρία από τις λίγες. Σκεφτείτε όμως πόσο αγαπούσαν τη δουλειά τους για να περάσουν όλη αυτή τη δοκιμασία: συγκατοίκηση με άλλους αγνώστους και προβολή ακόμη και των πιο προσωπικών τους στιγμών.
Κάθε στιγμή που γελάμε, κλαίμε ή φωνάζουμε είναι ιδιωτική και πολύτιμη. Προσωπικά δεν ξέρω αν αξίζει η σπατάλη της για μια περίοδο δημοσιότητας. Φυσικά στην άποψή μου υπάρχει και ο αντίλογος. Ίσως ένα ριάλιτι να έχει κρυμμένα οφέλη που εμείς οι έξω δε μπορούμε να φανταστούμε. Μια εμπειρία ζωής που πρέπει να τη βιώσεις για να καταλάβεις. Δεν το αρνούμαι. Ίσως να ισχύει. Θα προβάλλω ωστόσο μια τελευταία αντίρρηση: αν reality σημαίνει πραγματικότητα, είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε πως αυτή βρίσκεται επί της οθόνης ή εδώ έξω; Μάλλον το δεύτερο θα απαντούσαμε. Κι αυτό φυσικά σημαίνει πολλά.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Big Brother, Fame Story, Top Chef , X-Factor. Γνωστά σε όλους ή τουλάχιστον στους περισσότερους. Οι εκπομπές ριάλιτι είναι εδώ. Πανταχού παρούσες και σταθερά αντικείμενα συζήτησης.
Η δημοτικότητά τους δείχνει πως ένα μεγάλο μέρος του τηλεοπτικού κοινού απολαμβάνει τέτοιου είδους σόου και –γιατί όχι, θα έπαιρνε μέρος κάποια στιγμή. Ένα μεγάλο μέρος επίσης κατακρίνει το χαρακτήρα των ριάλιτι. Οι απόψεις ποικίλουν όπως επίσης και οι προσεγγίσεις. Από κοινωνιολογικής ή ψυχολογικής σκοπιάς, τα ριάλιτι έχουν κατά καιρούς κριθεί και καταδικαστεί. Το τηλεκοντρόλ όμως δείχνει σταθερά τις προτιμήσεις του. Πού βρίσκεται η εξήγηση; Ποια πλευρά έχει δίκιο;
Δε θα απορρίψω κάτι ούτε θα υπερθεματίσω. Η ψυχαγωγία και η ηθική είναι ζητήματα προσωπικά. Ο καθένας διασκεδάζει με τον τρόπο του. Για παράδειγμα: Μια κουραστική μέρα φτάνει στο τέλος της και ο Χ τηλεθεατής γυρίζει στο σπίτι. Ο καλύτερος τρόπος να περάσει το βράδυ του είναι η τηλεόραση. Τι να επιλέξει λοιπόν; Πολιτικούς που τσακώνονται, ξενόγλωσσες μεταγλωττισμένες σειρές, οικολογικά ντοκιμαντέρ ή μια εκπομπή ριάλιτι; Ο μέσος τηλεθεατής θα επιλέξει μια εκπομπή ριάλιτι όπως δείχνουν τα στατιστικά. Κι αυτό δε συμβαίνει απαραίτητα επειδή ο Χ έχει χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και μονόπλευρα ενδιαφέροντα. Σκεφτείτε λίγο τη δική σας καθημερινότητα. Ίσως είναι τόσο «βαριά» που να χρειάζεστε στο τέλος της μέρας ένα πιο «ελαφρύ» πρόγραμμα για να ηρεμήσετε.
Μίλησα για ηθική πριν λίγο. Δεν εννοώ βέβαια κάτι πιο πέρα από αυτό που θα ονομάζαμε αξιοπρέπεια, αυτοσεβασμό και διακριτικότητα. Τα ριάλιτι συχνά κατηγορούνται για έλλειψη των παραπάνω στοιχείων. Άνθρωποι που υποβάλλονται σε μια 24ωρη παρακολούθηση, καλούνται να προκαλέσουν ίντριγκες ή δήθεν έρωτες για να ανεβάσουν την τηλεθέαση . Εκατοντάδες φυλλάδες και μεσημεριανές εκπομπές κάνουν φύλλο και φτερό το παρελθόν τους, αναλύοντας κάθε πτυχή τους χαρακτήρα τους με βεβαιότητα. Το αστείο είναι πως δε γνωρίζουν καθόλου αυτό τον άνθρωπο για τον οποίο μιλάνε. Τους έδωσε όμως ο ίδιος κάθε δικαίωμα να τον κρίνουν.
Λεφτά ή δόξα; Και τα δύο παίζουν σίγουρα ρόλο. Αξίζει όμως το τίμημα; Η θυσία της ατομικότητάς μας και το ξεγύμνωμα του εγώ μας μπροστά σε χιλιάδες μάτια, ίσως φαντάζει κάτι απλό. Δε νομίζω όμως ότι συνειδητοποιούμε εύκολα το μέγεθος έκθεσης όλων αυτών των ανθρώπων. Ανεβαίνουν ψηλά και πέφτουν απότομα. Η διακύμανση αυτή λειτουργεί μάλλον σαν ψαλίδι που κόβει ένα λεπτό σκοινί. Κι αυτό το σκοινί είναι ο ψυχισμός τους.
Φταίμε κι εμείς όμως. Με τη στάση μας επιβραβεύουμε και συντηρούμε αυτές τις διαδικασίες. Βέβαια, η κλειδαρότρυπα είναι γοητευτική . Όλοι μπαίνουμε στον πειρασμό να κοιτάξουμε μέσα. Μας ενδιαφέρει η καθημερινότητα των άλλων ακόμη κι αν μας είναι άγνωστοι. Θέλουμε να βλέπουμε σκάνδαλα και αναταραχές επί της μικρής οθόνης. Να ταυτιζόμαστε και να υποστηρίζουμε κάποιους, ανεξάρτητα από το αν θα τους έχουμε ξεχάσει σε λίγες μέρες.
Η αλήθεια είναι πως λίγα παιδιά των ριάλιτι πλέον θυμόμαστε. Πρόκειται περισσότερο για τα παιδιά των talent shows (Fame Story, X-Factor κλπ) που κατάφεραν να έχουν μια πορεία πέραν της εκπομπής. Γι’ αυτούς τους ανθρώπους το ριάλιτι είναι μια ευκαιρία να ορθοποδήσουν και μάλιστα μια ευκαιρία από τις λίγες. Σκεφτείτε όμως πόσο αγαπούσαν τη δουλειά τους για να περάσουν όλη αυτή τη δοκιμασία: συγκατοίκηση με άλλους αγνώστους και προβολή ακόμη και των πιο προσωπικών τους στιγμών.
Κάθε στιγμή που γελάμε, κλαίμε ή φωνάζουμε είναι ιδιωτική και πολύτιμη. Προσωπικά δεν ξέρω αν αξίζει η σπατάλη της για μια περίοδο δημοσιότητας. Φυσικά στην άποψή μου υπάρχει και ο αντίλογος. Ίσως ένα ριάλιτι να έχει κρυμμένα οφέλη που εμείς οι έξω δε μπορούμε να φανταστούμε. Μια εμπειρία ζωής που πρέπει να τη βιώσεις για να καταλάβεις. Δεν το αρνούμαι. Ίσως να ισχύει. Θα προβάλλω ωστόσο μια τελευταία αντίρρηση: αν reality σημαίνει πραγματικότητα, είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε πως αυτή βρίσκεται επί της οθόνης ή εδώ έξω; Μάλλον το δεύτερο θα απαντούσαμε. Κι αυτό φυσικά σημαίνει πολλά.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Μαχητής")
Εμπόριο παιδιών
«Τα κτήνη είναι του Θεού και η κτηνωδία του ανθρώπου», είπε κάποτε ο Βίκτωρ Ουγκώ και το απόφθεγμα αυτό ταιριάζει γάντι στη σημερινή εποχή. Ανάμεσα σε χιλιάδες άλλες μελανές σελίδες, το εμπόριο παιδιών έρχεται κάθε τόσο να απασχολήσει το προσκήνιο, σοκάροντάς μας πραγματικά.
Αμέτρητες είναι οι καταγγελίες και άλλα τόσα τα στόματα που κλείνουν ανά τον κόσμο συνεχίζοντας το παιδομάζωμα. Μικρά και μεγάλα παιδιά γίνονται αντικείμενα συναλλαγής και στόχοι νοσηρών εγκεφάλων με απώτερο σκοπό τις παράνομες υιοθεσίες, την καταναγκαστική εργασία ή την παιδική πορνογραφία. Η πολλαπλότητα των κατευθύνσεων του εμπορίου παιδιών είναι υπεράνω φαντασίας και υποψίας.
Σε χώρες που πλήττονται οικονομικά (όπως για παράδειγμα η Αϊτή μετά το σεισμό) ο αριθμός των παράνομων υιοθεσιών αυξάνεται κατακόρυφα . Σοκ είχε προκαλέσει τον προηγούμενο Φεβρουάριο, το περιστατικό σύλληψης Αμερικανών στρατιωτών που μετέφεραν παιδιά ηλικίας 2-12 ετών παράνομα έξω από τη χώρα. Το πρόσχημά τους ήταν η ανθρωπιστική βοήθεια αλλά οι Αρχές δε φαίνεται να πείστηκαν για τις καλές τους προθέσεις. Πολλοί ήταν αυτοί που χαρακτήρισαν την μεταφορά «απαγωγή», άποψη που ενισχύθηκε όταν παιδιά ομολόγησαν ότι οι γονείς τους είναι ακόμη ζωντανοί και δε θέλουν να τους αφήσουν.
Παρόμοια είναι η κατάσταση σε πολλές χώρες του κόσμου. Ωστόσο το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά σύγχρονο. Ανατριχιαστικό παράδειγμα η κατάσταση στη Γουατεμάλα κατά τη διάρκεια του 36ετούς εμφυλίου. Σύμφωνα με κυβερνητική έκθεση περίπου 333 παιδιά δόθηκαν παράνομα για υιοθεσία την περίοδο εκείνη. Για την ενίσχυση του «εμπορίου», λέγεται πως στρατιώτες και αστυνομικοί σκότωναν τους γονείς των παιδιών και έπειτα τα προωθούσαν στο εξωτερικό. Η επιχείρηση ενίσχυσε με ευκολία τα ταμεία της χώρας.
Οι καταστάσεις αυτές είναι πάντα επίκαιρες ιδιαίτερα όπου οι ανισότητες μεγαλώνουν και η πρόληψη υστερεί. Οι συνθήκες μπορούν να είναι άσχημες τόσο για υποανάπτυκτες περιοχές όσο και για μεγάλες πολιτισμένες χώρες. Ειδικά σε κοινωνίες των μεγαλουπόλεων όπου η εγκληματικότητα θερίζει και οι άνθρωποι δε γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, το εμπόριο παιδιών διαγράφει μία ιδιαίτερα ανοδική πορεία.
Σύμφωνα με έρευνα της Unicef του 2001, η εμπορία παιδιών και η σεξουαλική τους εκμετάλλευση είναι ένα μεγάλο ζήτημα σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ινδία και η Ταϋλάνδη. Με έρευνα που είχαν τότε πραγματοποιήσει, αποκαλύφθηκε ότι στην παγκόσμια βιομηχανία του σεξ εισέρχονται περίπου 1.000.000 παιδιά το χρόνο. Τα πιο πολλά από αυτά είναι κορίτσια .Η έρευνα αφορούσε και τη χώρα μας όπου το 7% του γενικού κοινού των ερωτηθέντων δήλωσε πως γνωρίζει περιστατικά εκμετάλλευσης παιδιών ενώ το 33,8% από αυτούς αναφέρθηκε σε περιστατικά παιδικής πορνείας.
«Αμέτρητα παιδιά εξαφανίζονται καθημερινά και μόνο για λίγα μαθαίνουμε τι πραγματικά απέγιναν», αναφέρει το Χαμόγελο του Παιδιού που κινητοποιείται για να προλάβει τέτοια περιστατικά.
Πρόσφατα, παράρτημα της ομάδας ξεκίνησε να λειτουργεί δίπλα στην πόλη μας και συγκεκριμένα στα Καλύβια Αγρινίου. Με την παραχώρηση ειδικού χώρου, το «Χαμόγελο του παιδιού» απέκτησε ένα νέο σπίτι φιλοξενίας των κακοποιημένων και εγκαταλελειμμένων παιδιών. Παράλληλα μας κάλεσε να στηρίξουμε αυτά τα παιδιά ο καθένας με τον τρόπο του. Πρώτο βήμα η επαγρύπνηση. Μάτια ανοιχτά για να αφουγκραζόμαστε τους κινδύνους. Τα παιδιά μας ίσως κινδυνεύουν και η άρση της σιωπής είναι σίγουρα μια καλή αρχή για να τα βοηθήσουμε.
Ο εθελοντισμός είναι σίγουρα ένα δεύτερο βήμα αλλά είμαστε ακόμη μακριά από εκεί. Ζητούμενο της στιγμής: να δούμε και να πούμε την αλήθεια που φοβόμαστε. Έτσι μόνο θα σώσουμε τα παιδιά και το μέλλον μας.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Μαχητής»)
Αμέτρητες είναι οι καταγγελίες και άλλα τόσα τα στόματα που κλείνουν ανά τον κόσμο συνεχίζοντας το παιδομάζωμα. Μικρά και μεγάλα παιδιά γίνονται αντικείμενα συναλλαγής και στόχοι νοσηρών εγκεφάλων με απώτερο σκοπό τις παράνομες υιοθεσίες, την καταναγκαστική εργασία ή την παιδική πορνογραφία. Η πολλαπλότητα των κατευθύνσεων του εμπορίου παιδιών είναι υπεράνω φαντασίας και υποψίας.
Σε χώρες που πλήττονται οικονομικά (όπως για παράδειγμα η Αϊτή μετά το σεισμό) ο αριθμός των παράνομων υιοθεσιών αυξάνεται κατακόρυφα . Σοκ είχε προκαλέσει τον προηγούμενο Φεβρουάριο, το περιστατικό σύλληψης Αμερικανών στρατιωτών που μετέφεραν παιδιά ηλικίας 2-12 ετών παράνομα έξω από τη χώρα. Το πρόσχημά τους ήταν η ανθρωπιστική βοήθεια αλλά οι Αρχές δε φαίνεται να πείστηκαν για τις καλές τους προθέσεις. Πολλοί ήταν αυτοί που χαρακτήρισαν την μεταφορά «απαγωγή», άποψη που ενισχύθηκε όταν παιδιά ομολόγησαν ότι οι γονείς τους είναι ακόμη ζωντανοί και δε θέλουν να τους αφήσουν.
Παρόμοια είναι η κατάσταση σε πολλές χώρες του κόσμου. Ωστόσο το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά σύγχρονο. Ανατριχιαστικό παράδειγμα η κατάσταση στη Γουατεμάλα κατά τη διάρκεια του 36ετούς εμφυλίου. Σύμφωνα με κυβερνητική έκθεση περίπου 333 παιδιά δόθηκαν παράνομα για υιοθεσία την περίοδο εκείνη. Για την ενίσχυση του «εμπορίου», λέγεται πως στρατιώτες και αστυνομικοί σκότωναν τους γονείς των παιδιών και έπειτα τα προωθούσαν στο εξωτερικό. Η επιχείρηση ενίσχυσε με ευκολία τα ταμεία της χώρας.
Οι καταστάσεις αυτές είναι πάντα επίκαιρες ιδιαίτερα όπου οι ανισότητες μεγαλώνουν και η πρόληψη υστερεί. Οι συνθήκες μπορούν να είναι άσχημες τόσο για υποανάπτυκτες περιοχές όσο και για μεγάλες πολιτισμένες χώρες. Ειδικά σε κοινωνίες των μεγαλουπόλεων όπου η εγκληματικότητα θερίζει και οι άνθρωποι δε γνωρίζονται καλά μεταξύ τους, το εμπόριο παιδιών διαγράφει μία ιδιαίτερα ανοδική πορεία.
Σύμφωνα με έρευνα της Unicef του 2001, η εμπορία παιδιών και η σεξουαλική τους εκμετάλλευση είναι ένα μεγάλο ζήτημα σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ινδία και η Ταϋλάνδη. Με έρευνα που είχαν τότε πραγματοποιήσει, αποκαλύφθηκε ότι στην παγκόσμια βιομηχανία του σεξ εισέρχονται περίπου 1.000.000 παιδιά το χρόνο. Τα πιο πολλά από αυτά είναι κορίτσια .Η έρευνα αφορούσε και τη χώρα μας όπου το 7% του γενικού κοινού των ερωτηθέντων δήλωσε πως γνωρίζει περιστατικά εκμετάλλευσης παιδιών ενώ το 33,8% από αυτούς αναφέρθηκε σε περιστατικά παιδικής πορνείας.
«Αμέτρητα παιδιά εξαφανίζονται καθημερινά και μόνο για λίγα μαθαίνουμε τι πραγματικά απέγιναν», αναφέρει το Χαμόγελο του Παιδιού που κινητοποιείται για να προλάβει τέτοια περιστατικά.
Πρόσφατα, παράρτημα της ομάδας ξεκίνησε να λειτουργεί δίπλα στην πόλη μας και συγκεκριμένα στα Καλύβια Αγρινίου. Με την παραχώρηση ειδικού χώρου, το «Χαμόγελο του παιδιού» απέκτησε ένα νέο σπίτι φιλοξενίας των κακοποιημένων και εγκαταλελειμμένων παιδιών. Παράλληλα μας κάλεσε να στηρίξουμε αυτά τα παιδιά ο καθένας με τον τρόπο του. Πρώτο βήμα η επαγρύπνηση. Μάτια ανοιχτά για να αφουγκραζόμαστε τους κινδύνους. Τα παιδιά μας ίσως κινδυνεύουν και η άρση της σιωπής είναι σίγουρα μια καλή αρχή για να τα βοηθήσουμε.
Ο εθελοντισμός είναι σίγουρα ένα δεύτερο βήμα αλλά είμαστε ακόμη μακριά από εκεί. Ζητούμενο της στιγμής: να δούμε και να πούμε την αλήθεια που φοβόμαστε. Έτσι μόνο θα σώσουμε τα παιδιά και το μέλλον μας.
(το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Μαχητής»)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)