Προς τιμήν της χρεοκρατίας

Λίγοι μήνες ήταν αρκετοί ακόμη και για τις νεότερες γενιές προκειμένου να κατανοήσουν όρους όπως «τρόικα», «ΔΝΤ» , «χρηματοπιστωτική και δημοσιονομική κρίση» . Εξάλλου, το οικονομικό κραχ αγγίζει κατεξοχήν τη νέα γενιά και δεν είναι δυνατόν να αγνοηθεί. Είναι το παρόν και το μέλλον που μας περιμένει εκεί έξω.
Στο πλαίσιο αναζήτησης, παρακολούθησα για πρώτη φορά το debtocracy. Κατόπιν, έψαξα πληροφορίες για την παραγωγή του ,διάβασα σχόλια και κριτικές. Για όσους δε γνωρίζουν, το debtocracy (χρεοκρατία) είναι ένα ντοκιμαντέρ που έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο και μπορεί να το παρακολουθήσει ο οποιοσδήποτε. Είναι μια παραγωγή των δημοσιογράφων Άρη Χατζηστεφάνου και Κατερίνας Κιτίδη , το οποίο πραγματεύεται το ζήτημα της οικονομικής ύφεσης, προσπαθώντας να βρει και να αιτιολογήσει τους λόγους εμπλοκής της Ελλάδας στην παγκόσμια οικονομική λαίλαπα.
Με φόντο τη Βουλή των Ελλήνων και ένα τσολιά που φυλά σκοπιά, ξεκινά το ταξίδι της χρεωκοπίας. Έχει προηγηθεί η εικόνα ενός οικογενειακού γεύματος, στη διάρκεια της οποίας ένα μέλος της οικογένειας καταρρέει. Στο νου του έρχονται, εικόνες βασανιστηρίων που συμβολίζουν τις μεγάλες θυσίες που πρέπει να υποστούν οι μέσοι πολίτες για να ανταπεξέλθουν στη βαριά οικονομική κρίση. Στη συνέχεια, θα εμφανιστεί ο τσολιάς. Με φόντο τις επιγραφές ηρωικών μαχών όπως του Καλπακίου, στις οποίες η Ελλάδα κατάφερε να σταθεί στα πόδια της, ακούγονται οι φωνές μεγάλων πολιτικών αντρών που γονάτισαν τη χώρα και την κατέστησαν ανήμπορη να ορθοποδήσει.
Η κεντρική ιδέα που αποκομίζει κανείς είναι πως τα χρέη της Ελλάδας και η οι ενέργειες αποπληρωμής τους, αποτελούν εν μέρει μια παράνομη διαδικασία μέσω της οποίας πλουτίζουν διάφοροι φορείς και τράπεζες. Αντίστοιχα, μάλιστα αναφέρονται τα παραδείγματα της Αργεντινής και του Ισημερινού όπου οι πολίτες ξεσηκώθηκαν ενάντια στη βάναυση αυτή τακτική και κατάφεραν να αποδείξουν ότι τα χρέη που βάραιναν τις πλάτες του λαού ήταν σε μεγάλο βαθμό άδικα .
Με το ίδιο σκεπτικό, μαθαίνουμε πως και στην Ελλάδα έχει συγκροτηθεί μια παρόμοια λογιστική επιτροπή που απαρτίζεται από καλλιτέχνες, διανοούμενους και οικονομολόγους προκειμένου να διενεργήσει ελέγχους πάνω στο πολυσυζητημένο χρέος της χώρας. Ισχύει ή πρόκειται για μια σκευωρία εις βάρος του ελληνικού λαού; Οι απόψεις που εκφράζονται είναι πολλές ενώ ενδιάμεσα εκθέτονται οι σκέψεις οικονομολόγων , κοινωνιολόγων , ακαδημαϊκών και εξεχόντων προσωπικοτήτων τόσο της ημεδαπής (Μανώλης Γλέζος) όσο και της αλλοδαπής (του γάλλου φιλοσόφου Αλέν Μπαντιού.)
Το βίντεο με εντυπωσίασε ως προς τη θεματολογία του καθώς έτυχε να αγνοώ αρκετά γεγονότα από αυτά που εξιστορούσε ,όπως για παράδειγμα την έννοια του «απεχθούς χρέους» και τον τρόπο που το χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ ενάντια στον πόλεμο του Ιράκ. Ωστόσο διαφώνησα, σε αρκετά σημεία με την μουσική επιμέλεια , που κατά την άποψή μου έδινε λάθος εντυπώσεις και άφηνε κάποια υπονοούμενα ως προς τη στάση που πρέπει να τηρήσει ο μέσος Έλληνας.
Δεν κατηγορώ όσους θεώρησαν πως λαϊκίζει. Πιστεύω πως ήταν εν μέρει λαϊκιστικό , χωρίς όμως αυτό να μειώνει την συνολική του σπουδαιότητα. Θετικό θεωρώ πάνω απ’ όλα το γεγονός ότι προβλήθηκε ελεύθερα στο διαδίκτυο και μάλιστα σε μια εποχή απεργιών και στάσεων εργασίας, όπου ο ελληνικός λαός διψά να μάθει τι συμβαίνει. Ίσως το λαϊκιστικό στοιχείο του να εξυπηρετεί τη μεγάλη κλίμακα ανθρώπων που έπρεπε να αγκαλιάσει. Δεν ξέρω αν τα κατάφερε. Πάντως προκάλεσε συζητήσεις και διχογνωμίες που σίγουρα θα αποδειχθούν γόνιμες στο άμεσο μέλλον.
Υπάρχει η πλευρά των Ελλήνων που το θεώρησαν ένα ακόμη ουτοπικό εγχείρημα. Είναι οι άνθρωποι που θεωρούν ότι το μνημόνιο αποτελεί μονόδρομο και δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο παρά να πληρώσουμε τα σπασμένα. Από την άλλη, υπάρχει αυτή η μερίδα ανθρώπων που πίστεψε στο debtocracy και το υποστήριξε. Ποιος έχει δίκιο, ποιος άδικο;
Δυστυχώς, δε μπορώ να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση. Από τη μία, θα ήθελα πολύ να είναι όλα μια άδικη μηχανορραφία που θα αποκαλυφθεί και έπειτα θα ζήσουμε όλοι καλά. Από την άλλη όμως, η συνωμοσιολογία δεν ήταν ποτέ το δυνατό μου σημείο. Κανείς δε μπορεί να μας εγγυηθεί 100 % ότι το χρέος είναι παράνομο. Ακόμη όμως κι αν αποκαλυφθεί κάτι τέτοιο, θα ισχύει για ένα μόνο βαθμό του χρέους. Έχουμε όλοι ευθύνες και δε μπορούμε να τους αποποιηθούμε.
Σας συστήνω να παρακολουθήσετε το debtocracy. Ίσως κάποιοι να συμφωνήσετε, ίσως όχι. Οφείλουμε πάντως να ενημερωθούμε και να ανοίξουμε τους ορίζοντές μας. Η γνώση είναι το μόνο όπλο που μας απέμεινε. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ να γίνουμε έρμαια σε οτιδήποτε/ οποιονδήποτε. Το μόνο που μπορούμε να διεκδικήσουμε είναι ένα ισχυρό και ελεύθερο πνεύμα. Κι αυτό μπορούμε να το καταφέρουμε!
(το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μαχητής)