Όταν πήγαινα ακόμη σχολείο, είχαμε συζητήσει στο πλαίσιο του μαθήματος της Έκθεσης, το θέμα της θανατικής ποινής. Θυμάμαι καθαρά ότι η τάξη είχε διχαστεί. Υπήρχαν πολλά άτομα υπέρ αλλά και κατά. Προσωπικά είχα δηλώσει κατά της θανατικής ποινής. Ωστόσο, πολλά κορίτσια δήλωναν υπέρ, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που ο δράστης κατηγορείται για παιδεραστία. «Οι γυναίκες είναι πολύ σκληρές όταν πρόκειται για δικαιοσύνη», είχε πει τότε η καθηγήτρια χαμογελώντας.
Σήμερα, με μεγαλύτερη ωριμότητα και ψυχραιμία, σκέφτομαι πως δεν πρόκειται για σκληρότητα. Είναι ίσως αφέλεια , μπορεί και μια καλά καμουφλαρισμένη ψευδαίσθηση, η αντίληψη πως μέσω της θανατικής ποινής τιμωρούμε αυτούς που έφταιξαν και αποκαθιστούμε την τάξη.
Πολλοί μπορεί να διαφωνούν μαζί μου. Είναι δύσκολο κάποιες φορές να συγχωρούμε κι ακόμη πιο δύσκολο να κατανοούμε τις περιπτώσεις ανθρώπων που φτάνουν σε σημεία αποτρόπαιων πράξεων όπως η παιδεραστία ή ο φόνος. Είναι συχνά αβάσταχτο να γνωρίζουμε πως αυτοί οι άνθρωποι επιβιώνουν κάπου εκεί έξω. Πολλές φορές ακόμη και η παρουσία τους μας εξοργίζει. Δε μπορούμε να ικανοποιηθούμε με τη φυλάκισή τους και το δημόσιο χλευασμό. Μερικές φορές μας ενοχλεί ακόμη και ο αέρας που αναπνέουν.
Φυσικά, αυτά τα συναισθήματα δεν είναι κατακριτέα. Είναι απολύτως ανθρώπινα και κατανοητά. Ο πόνος μας οδηγεί συχνά σε σκέψεις και αποφάσεις απάνθρωπες. Χρειάζεται τεράστια δύναμη για να αντισταθούμε στα ένστικτά μας. Όταν όμως παραδοθούμε σε αυτά και τα ανάγουμε στην κοσμοθεωρία μας, ποιος μας λέει πως δεν εξισωθήκαμε με τους εγκληματίες που αποστρεφόμαστε;
Οι θεωρίες είναι περιττές μπροστά σε τόσο σύνθετα θέματα. Για τη θανατική ποινή θα μπορούσαν να μιλήσουν χιλιάδες άνθρωποι :κοινωνιολόγοι, εγκληματολόγοι, νομικοί, θεολόγοι, ψυχολόγοι και απλοί πολίτες. Ο καθένας βλέπει το ζήτημα από τη δική του σκοπιά και με βάση τα εφόδια που διαθέτει. Εγώ ασπάζομαι μονάχα δυο απόψεις :δε δικαιούμαστε να αφαιρέσουμε τη ζωή κανενός όπως και οι άλλοι δε δικαιούνται να αφαιρέσουν τη δική μας. Και κανείς σε αυτό τον κόσμο δε γεννιέται καλός ή κακός. Διαμορφώνουμε χαρακτήρα με βάση τα βιώματα και τις κοινωνικές συνθήκες.
Ας μην ξεχνάμε πως ζούμε σε μια παθογόνο κοινωνία που αναπαράγει προβλήματα και διαταραγμένες ψυχές. Αν λοιπόν αυτή η κοινωνία ψάχνει τρόπους να αντιμετωπίσει την εγκληματικότητα, τότε σαφώς μπορεί να βρει πολλές ευρηματικές λύσεις σε σχέση με τη θανατική ποινή. Δεν πρέπει μόνο να εξαλείψουμε τα τραύματα αλλά να τα επουλώσουμε όταν ακόμη είναι νωρίς.
Πέρα του ηθικού διλήμματος της θανατικής ποινής, πολλά ερωτήματα εγείρονται και σχετικά με την αξιοκρατία της. Ας μην ξεχνάμε ότι σε πολλές χώρες του κόσμου, υπάρχει διαφορετική νομοθεσία σε σχέση με την Ελλάδα. Σε χώρες της Ανατολής όπως το Ιράν, οι γυναίκες είναι εύκολο να καταδικαστούν σε θάνατο δια λιθοβολισμού απλά και μόνο επειδή σύναψαν ερωτικές σχέσεις εκτός γάμου (όπως στην περίπτωση της Sakineh Mohammadi Ashtiani) ενώ σε μη δημοκρατικά καθεστώτα, οι συλλήψεις και οι φόνοι δε χρειάζονται δικαιολογία. Αρκεί μια απόδειξη μόνο για αντικαθεστωτική δράση ώστε να συλληφθεί κάποιος και να θανατωθεί με το πρόσχημα της προδοσίας.
Πρόσφατα, μια φίλη μου κοινωνική λειτουργός , που ευαισθητοποιείται με τέτοια ζητήματα, μου έστειλε σε email κάποιο βίντεο της Διεθνούς Αμνηστίας σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής . Μπήκα στην ιστοσελίδα της οργάνωσης (www.amnesty.org.gr) και από σχετικό άρθρο σας παραθέτω τα εξής στοιχεία: μέχρι την ίδρυση της Διεθνούς Αμνηστίας το έτος 1961, μόνο 9 κράτη είχαν καταργήσει το βάρβαρο θεσμό της θανατικής ποινής. Σήμερα πάνω από τα 2/3 των κρατών παγκοσμίως έχουν καταργήσει την εν λόγω μέθοδο είτε με νόμο είτε πρακτικά. Ωστόσο, χώρες όπως η Κίνα, η Β. Κορέα, η Υεμένη, οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν να εκτελούν ανθρώπους. Υπολογίζεται πως στο Ιράν εκτελέστηκαν το 2010, 252 άτομα κι ανάμεσά τους ένα ανήλικος ενώ οι εκτελέσεις στην Κίνα του τελευταίου χρόνου ξεπερνούν συνολικά τις 1000. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αριθμοί που δίνονται στη δημοσιότητα ενδέχεται να είναι μικρότεροι από τον ακριβή αριθμό ατόμων που εκτελούνται.
Στην Ευρώπη, η μόνη χώρα που εφαρμόζει ακόμη τη θανατική ποινή είναι η Λευκορωσία. Το email που μου έλαβα, αφορά συγκεκριμένα αυτή τη χώρα. Το προώθησα με τη σειρά μου σε άλλα άτομα καθώς σκοπός του είναι να ενημερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι μέχρι τις 10 Οκτωβρίου. Στις 10 Οκτωβρίου, την Παγκόσμια ημέρα Δικαιωμάτων του ανθρώπου και εφόσον θα έχει συγκεντρωθεί ένας σεβαστός αριθμός υπογραφών, η Διεθνής Αμνηστία θα ασκήσει πίεση στον πρόεδρο της Λευκορωσίας προκειμένου να σταματήσει την αιματηρή αυτή διαδικασία.
Όποιος επιθυμεί να λάβει μέρος στην καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας, μπορεί να επισκεφτεί τον ιστότοπο που προανέφερα και να διαβάσει περισσότερα. Με θέληση και καθαρή σκέψη, μπορούν να γίνουν αρκετά βήματα προς βελτίωση τόσο στη Λευκορωσία όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Μπορεί η θανατική ποινή να καταργήθηκε σε πολλές χώρες, ωστόσο πάντα θα υπάρχουν αδικίες σε βάρος των λιγότερο ισχυρών που μας χρειάζονται. Η αδράνεια δεν επιτρέπεται. Οφείλουμε να αγρυπνούμε και να γνωρίζουμε τι συμβαίνει γύρω μας. Κι ακόμη περισσότερο οφείλουμε να ξέρουμε τι συμβαίνει βαθιά μέσα μας. Η συνείδησή μας αποτελεί σίγουρα μια αβάσταχτη τροχοπέδη αλλά μας λέει πάντα την αλήθεια.
(το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημεριδα Μαχητης)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου