Υπήρξε ένα κομμάτι στη ζωή όλων μας: βήμα, ποιήματα και εθνική παρέλαση. Κάποιοι μπήκαμε στη διαδικασία κλήρωσης και βηματίσαμε ως παραστάτες ή σημαιοφόροι. Άλλοι το θέλαμε και άλλοι όχι. Μερικοί βαδίζαμε περήφανοι και συνειδητοποιημένοι ενώ μερικοί το κάναμε ως αγγαρεία. Για τους μεν ή τους δε, μια εθνική παρέλαση σήμαινε κάτι το πολύ συγκεκριμένο.
Ποια η ιστορία των παρελάσεων όμως; Η πρώτη μαθητική παρέλαση πραγματοποιήθηκε το 1924. Το 1932 όμως θα μετέχουν μαζί σχολεία, φρουρά και εθνικιστικές οργανώσεις στην Αθήνα σε παρέλαση ενώπιον του Αγνώστου Στρατιώτη. Για πρώτη φορά η μαθητική παρέλαση παίρνει χαρακτήρα επίσημο και συμπληρωματικό ως προς τη στρατιωτική, από το 1936. Το στρατιωτικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου έδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη της στρατιωτικής συνείδησης των μαθητών και θα χρησιμοποιήσει τις παρελάσεις και άλλες γυμναστικές επιδείξεις για επίτευξη των σκοπών της (χαρακτηριστικό παράδειγμα η ΕΟΝ). Οι παρελάσεις συνεχίστηκαν με τον ίδιο ρυθμό και μόνο μια φορά αμφισβητήθηκε η συνέχισή της (το 1984) αλλά οι προτάσεις για λήξη του θεσμού τελικά απορρίφθηκαν.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, η σύνδεση των παρελάσεων με φασιστικά καθεστώτα δεν είναι τυχαία. Σήμερα, αρκετοί είναι αυτοί που σνομπάρουν τις παρελάσεις και τις θεωρούν κατάλοιπα ενός εθνικιστικού παρελθόντος , στο οποίο δεν πρέπει ουδέποτε να επιστρέψουμε.
Υπάρχει όμως και η ρομαντικοποιημένη εκδοχή της παρέλασης: τιμή στους νεκρούς που έπεσαν , επιστροφή στις ρίζες, ημέρα εθνικής ανύψωσης και περηφάνιας. Ίσως αυτή η εκδοχή να μας είναι πιο οικεία μέσα στη σχολική μας ζωή όπου το να βηματίζει κανείς στην πρώτη σειρά ισοδυναμούσε με πράξη αξία επευφημίας και ενθουσιασμού.
Και φτάνουμε στη χρονιά 2011 όπου η ιδεολογική χρήση του θεσμού της παρέλασης είναι εντονότερη από ποτέ. Με αφορμή την κρίσιμη οικονομική κατάσταση στης χώρας μας, πολλοί είναι αυτοί που επιδιώκουν να εκφράσουν την αγανάκτησή τους τη μέρα αυτή με φωνές, συνθήματα και διαδηλώσεις.
Τα γεγονότα μας είναι γνωστά από την 28η Οκτωβρίου του 2011 και ήταν αναμενόμενο ότι θα επαναληφθούν και στην 25η Μαρτίου. Πώς άλλωστε να δικαιολογήσει κανείς τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας σε Αθήνα και τις υπόλοιπες μεγάλες επαρχιακές πόλεις; Ο κόσμος θέλει να φωνάξει, το αίμα βράζει και η ατμόσφαιρα είναι κάτι παραπάνω από ηλεκτρισμένη με το αίσθημα του φόβου να διαχέεται προς κάθε κατεύθυνση. Έτσι λοιπόν και την 25η Μαρτίου 2012 σε αρκετές πόλεις ανά την Ελλάδα (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Λάρισα, Σέρρες, Ιόνια νησιά) οι παρελάσεις μετατράπηκαν σε διαδηλώσεις ενώ στο Ηράκλειο η παρέλαση ματαιώθηκε λόγω επεισοδίων.
Υπάρχουν και σε αυτή την περίπτωση οι δύο πλευρές: η μια υποστηρίζει τον αντιμνημονιακό αγώνα σε μια εποχή που όλα καταρρέουν ακόμη ενδεχομένως και οι παρελάσεις όπως τις ξέραμε. Τέτοιες εκδηλώσεις μάλιστα αναμορφώνονται ριζικά και παίρνουν έναν άλλο χαρακτήρα ώστε να εκφραστεί η λαϊκή οργή.
Από την άλλη πλευρά, τα επιχειρήματα αντιστρέφονται. Η παρέλαση παρουσιάζεται ως ιερός θεσμός που προστατεύει τα ιδανικά του παρελθόντος και δείχνει το δρόμο του μέλλοντος. Για αυτή την μερίδα ανθρώπων, είναι απαράδεκτο να καπελώνονται κάποιοι τους θεσμούς με το πρόσχημα της λαϊκής οργής.
Οι μεν εδώ θα πουν τους δε συντηρητικούς και οπισθοδρομικούς. Οι δε θα τους αποκαλέσουν θρασύδειλους και εκμεταλλευτές της κοινής γνώμης.
Το αν έχει κάποιος δίκαιο ή άδικο δε μπορεί να διευκρινιστεί απόλυτα. Σε κάθε ιστορική στιγμή, οι άνθρωποι λειτουργούν διαφορετικά και επιλέγουν την πλευρά που τους ταιριάζει καλύτερα και την οποία μπορούν να υπηρετήσουν.
Προσωπικά πιστεύω πως οι καιροί αλλάζουν και μαζί θα αλλάξουν και οι θεσμοί είτε το θέλουμε είτε όχι. Θα πρέπει όμως να γίνουμε κάπως δύσπιστοι απέναντι στην κάθε αλλαγή και να μην την υιοθετήσουμε άκριτα όπως κάναμε τόσα χρόνια τώρα. Ίσως πάλι να ζούμε μια 2η Κατοχή, μια 2η σκλαβιά οπότε οι καιροί δεν άλλαξαν και τόσο πολύ, απλά τους δώσαμε διαφορετικά ονόματα και δεν το καταλάβαμε.
Θα κλείσω με λίγη σκέψη προς προβληματισμό: όποιες σκέψεις/προσδοκίες/αντιρρήσεις έχουμε όσον αφορά τις παρελάσεις του σήμερα, τι λέμε στα παιδιά που τις παρακολουθούν; Τα μαθαίνουμε να σέβονται και εκτιμούν το παρελθόν; Τα μαθαίνουμε να μάχονται για το μέλλον με εντιμότητα και ειλικρίνεια ή απλώς κάνουμε επιδείξεις θάρρους της στιγμής και έπειτα συνεχίζουμε να κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας; Είμαστε άξιοι της εικόνας και του παραδείγματος που τους δίνουμε. Γι’ αυτό και οι πράξεις μας θα πρέπει να συνοδεύονται με κάποιες δόσεις και ευσυνειδησίας για όσους μας ακούν και θα διαδραματίσουν αύριο τον καίριο ρόλο στα πολιτικά τεκταινόμενα.
(δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μαχητής)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου