Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου 2011

η πατρίδα κι η παρτίδα

Ελλάδα του χρέους, Ελάδα του μνημονίου, των κοινωνικών αγώνων και της
ανέχειας. Ελλάδα που καταρρέει και συνάμα ξανασηκώνεται. Ελλάδα, η μεγάλη
μας πατρίδα.
Στις αρχές του 190υ αιώνα όταν οι λαοί αγωνίζονταν για την εδραίωση
της εθνικής τους κυριαρχίας, σε εθνικό και πολιτικό επίπεδο, η έννοια
της "πατρίδας" και του "έθνους" βάραινε πιο πολύ από ποτέ. Σήμερα τον
21ο αιώνα, η "εθνική κυριαρχία" μοιάζει οξύμωρο σχήμα όσον αφορά τη
χώρα μας και η λέξη "πατρίδα" τείνει να πάρει πολλές επεξηγήσεις.
"Αμύνεσθε περί πάρτης", μας είπε ένας καθηγητής μου τις προάλλες και
σπεύσαμε να τον διορθώσουμε. "Μα κύριε", είπαμε "αμύνεσθε περί πάτρης.
Χαμογέλασε και πρόσθεσε: "Δεν έκανα λάθος. Αμύνεσθε περί πάρτης. Ποιος
αμύνεται σήμερα για την πατρίδα. Όλοι την πάρτη μας κοιτάμε. Αν μας
ένοιαζε η παρτίδα, δε θα ήμασταν σήμερα εδώ που είμαστε."
Το εύστοχο λογοπαίγνιο μου έδωσε τροφή να σκεφτώ τα γεγονότα των
τελευταίων ημερών: παραίτηση πρωθυπουργού, κυβέρνηση εθνικής ενότητας
και πολύωρες διαπραγματεύσεις. Ήταν τόσο δύσκολο πια να βρεθεί μια
λύση; Ήταν τόσο δύσκολο να μπορέσουμε επιτέλους να συνεννοηθούμε και
να αφήσουμε στην άκρη ο καθένας τα συμφέροντά του; Προφανώς ναι.
Τον τελευταίο χρόνο , καθημερινά από όλα τα ΜΜΕ και το λαό, ο
πρωθυπουργός και η κοινοβουλευτική του ομάδα "λιθοβολούνται". Και όχι
άδικα βέβαια.Την ίδια στιγμή όμως ούτε η αξιότιμη αντιπολίτευση
δείχνει ευγενή συμπεριφορά. Η οικονομία και οι θεσμοί της χώρας
καταρρέουν, η αβεβαιότητα αυξάνεται και το μόνο που μας νοιάζει είναι
η καρέκλα , κυρίες και κύριοι. Το μόνο που μας νοιάζει είναι να
επιβάλλουμε τους όρους μας και τις αξιώσεις μας, τη στιγμή που ο
κόσμος πεινάει και η Ευρώπη μας καταδικάζει χρησιμοποιώντας τις πιο
υβριστικές και χυδαίες συμπεριφορές.
"Ανήκουμε στο εμείς και όχι στο εγώ", έγραψε κάποτε ο Μακρυγιάννης.
Το "εμείς" σήμερα χάθηκε από πλευράς των πολιτικών. Ελάχιστοι είναι
αυτοί που δείχνουν καλές προθέσεις ακόμη και αυτή τη δύσκολη στιγμή.
Το "εγώ", αυτό το άπληστο "εγώ" βασιλεύει και γυρνά την πλάτη στην
πατρίδα που εκλέχθηκε να υπηρετήσει.
Όχι, δεν εκφωνώ εθνικιστικές κορώνες. Αγαπώ όμως αυτή τη χώρα με ένα
δικό μου τρόπο, αυτόν που μου υποδεικνύει η κρίση μου και το αίσθημα
χρέους ως προς τους γύρω μου. Άκουγα την 28η Οκτωβρίου όσους
καταδίκαζαν τα γεγονότα που συνέβησαν και έκανα μια απλή σκέψη: γιατί
να γιορτάζεις την ιστορία του παρελθόντος όταν στο ιστορικό παρόν
στέκεσαι με το κεφάλι χαμηλά;
Γιατί πώς αλλιώς να σταθείς όταν σε όλη την Ευρώπη σε αντιμετωπίζουν
σαν το μαύρο πρόβατο και σε εξευτελίζουν με κάθε τρόπο; Αποδεκτή η
σάτιρα και η κριτική αφού φταίμε αλλά κανένας δεν έχει δικαίωμα να
βγάζει υβριστικά βιντεάκια για την Ελλάδα ούτε να κάνει ριάλιτι σόου
με θέμα την οικονομική κατάσταση της χώρας μας. Σχεδόν όλες οι
ευρωπαϊκές χώρες πλήττονται οικονομικά μα μόνο εμείς δεχόμαστε τέτοια
μαζική επίθεση.
Πληροφορούμαι από φίλους μου στο εξωτερικό ότι η προπαγάνδα εναντίον
της Ελλάδας έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και ο κόσμος τους
αντιμετωπίζει περιφρονητικά. Καλλιεργείται μια αντίληψη ότι η Ελλάδα
και μόνο φταίει για τα δεινά της Ευρωζώνης, πώς οι Έλληνες πολίτες
τεμπελιάζουν καθημερινά κατασπαταλώντας τα λεφτά των υπολοίπων, τη
στιγμή που οι "ξένοι" προσπαθούν να τους βοηθήσουν και να πληρώσουν
τα σπασμένα. Και ποιος απαντά κάτι σοβαρό και εύστοχο για να
σταματήσει αυτή η παραδοξολογία από τους πολιτικούς μας; Κανείς
απολύτως.
Η ανεπάρκεια μας είναι χαρακτηριστική τόσο με την εσωτερική μας
εικόνα όσο και με αυτή που δίνουμε προς τα έξω. Τα όσα έγιναν δε
μπορούμε να τα αλλάξουμε. Το θέμα είναι τι μπορούμε να κάνουμε από εδώ
και στο εξής: χρειάζεται στροφή 360 μοιρών από κάθε άποψη για να
μπορέσουμε να ατενίζουμε το μέλλον με ελπίδα.
Την ώρα που γράφω η 17η Νοέμβρη έχει περάσει. Γιορτάσαμε για μια
ακόμη φορά το Πολυτεχνείο και τη δημοκρατία, μια δημοκρατία που
φαίνεται κάπως πλασματική όταν ο λαός μαθαίνει τελευταίος τις
αποφάσεις που πάρθηκαν χωρίς να μπορεί να αντιδράσει. Φταίμε", θα
πουν κάποιοι. "Εμείς τους ψηφίσαμε."
Στις 19 Φεβρουαρίου έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε τη δική μας
εκλογή κι αυτή τη φορά ας μην απέχουμε τις κάλπες. Να πάμε να
ψηφίσουμε συνειδητοποιημένοι και ώριμοι. Ας σκεφτούμε λίγο αυτή την
"πολυαγαπημένη" πατρίδα που συνηθίζουμε να λέμε πως σεβόμαστε αλλά
σπάνια το αποδεικνύουμε στην πράξη. Το κράτος δεν είναι μόνο οι
πολιτικοί αλλά και οι πολίτες του. Η βασανισμένη μας δημοκρατία μας
χρειάζεται άμεσα. Ας συντρέξουμε!
(το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μαχητής)

Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2011

κακοποίηση γυναικών

Η 25η Νοεμβρίου είναι εδώ και πολλά χρόνια θεσπισμένη ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της βίας των γυναικών. Η βία των γυναικών μοιάζει να είναι ένα άσχημο ανέκδοτο στις αρχές του 21ου αιώνα ,ωστόσο υπάρχει. Αποτελεί μια από τις συχνότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ακόμη και σε αναπτυγμένες χώρες της Δύσης. Βία σωματική, ψυχολογική, λεκτική. Ένα γαϊτανάκι απερίγραπτων συνεπειών που επηρεάζει τόσο την ίδια τη γυναίκα όσο και το περιβάλλον της.
Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, μία γυναίκα στις πέντε κακοποιείται καθημερινά στην Ευρώπη. «Οι γυναίκες δε νιώθουν ασφαλείς», δηλώνουν Ευρωπαίοι κοινωνιολόγοι. «Δοκιμάζουν καθημερινά ενδεχόμενα βίας και επιθετικότητας σε κάθε τομέα της ζωής τους: οικογένεια, εργασία, ακόμη και στο δρόμο.»
Οι περισσότερες μορφές κακοποίησης εκδηλώνονται ως επί το πλείστον από πρόσωπα του κοντινού περιβάλλοντος (σύζυγος, γονείς , εργοδότες). Οι μορφές της βίας ποικίλλουν: Ξυλοδαρμοί, βρισιές, βιασμοί, απειλές και περιορισμός κατ’ οίκον εκδηλώνονται καθημερινά σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις αλλά σπάνια καταγγέλλονται. Σε γενικές γραμμές, η γυναίκα αποτελεί ένα ευάλωτο άτομο μέσα στην οικογένεια αλλά και το σύνολο των κοινωνικών σχέσεων .
Αν θελήσουμε να διερευνήσουμε τα αίτια αυτών των καταστάσεων, θα συναντήσουμε ξανά καταστάσεις απαιδευσίας, ψυχολογικών προβλημάτων, οικονομικές δυσλειτουργίες και θρησκευτικές προκαταλήψεις. Σημαντικό ρόλο παίζει η διαπαιδαγώγηση τόσο των θυμάτων όσο και των θυτών που μπορεί να συνεπάγεται όλα τα παραπάνω. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα μπορεί να είναι πολύ πιο περίπλοκο από όσο νομίζουμε. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα θύματα θεωρούν υπεύθυνους τους εαυτούς τους για ό,τι γίνεται ή ακόμη χειρότερα έχουν φτάσει σε σημείο να πιστεύουν ότι τους αξίζει μια τέτοια συμπεριφορά.
Ρωτώντας ένα ψυχολόγο, θα μπορούσαμε να πληροφορηθούμε ότι τα πιο συχνά θύματα κακοποίησης είναι γυναίκες με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η καθηγήτρια μου στο μάθημα της Κλινικής Ψυχολογίας ,μας είχε πει ότι οι περισσότεροι βιαστές προτιμούν θύματα που δείχνουν ανυπεράσπιστα και αδύναμα να αμυνθούν. Αυτό ακριβώς μάλιστα είναι το θέλγητρό τους: η απόλυτη υποταγή.
Θα ήταν ωστόσο λανθασμένη η άποψη ότι οι γυναίκες σήμερα δε μπορούν να αμυνθούν και να προστατεύσουν τον εαυτό τους. Η γυναίκα του 21ου αιώνα έχει πάρει τη ζωή στα χέρι της και ξέρει να επεμβαίνει δραστικά σε ό,τι την αφορά. Δεν είναι λίγες οι κυρίες που κάνουν μαθήματα αυτοάμυνας κι ακόμη περισσότερες εκείνες που έχουν τιθασεύσει τους φόβους τους και διεκδικούν το σεβασμό που οφείλεται να έχουν.
Υπάρχουν όμως καταστάσεις που μια γυναίκα μόνη της δε μπορεί πάντα να χειριστεί και τότε επεμβαίνει (ή πρέπει να επεμβαίνει) η πολιτεία. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις ευάλωτες σε βία ομάδες ,όπως οι μετανάστριες, που για μια πράσινη κάρτα και αξιοπρεπή διαβίωση, πέφτουν συχνά θύματα εκμετάλλευσης. Στη συνολική αυτή κατάσταση, οδηγεί η γενικότερη νοοτροπία που επικρατεί, ότι δηλαδή η γυναίκα μπορεί να λειτουργήσει ως σκεύος ηδονής. Η άποψη αυτή που λανθασμένα καλλιεργείται από την παγκόσμια βιομηχανία του σεξ, έχει διαπαιδαγωγήσει πολλές γενιές ως τώρα, συμβάλλοντας έτσι σε ένα βαθμό στη σύγχρονη θλιβερή κατάσταση.
Υπάρχουν οργανώσεις που ασχολούνται με την κακοποίηση των γυναικών (Χαμόγελο του Παιδιού, win Hellas,)ενώ επίσης λειτουργούν καταφύγια (Φροντίδα, Κιβωτός του κόσμου) αλλά και γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης. Ωστόσο, όλα αυτά φαίνεται να μην είναι αρκετά όπως δείχνουν τα συνεχή κρούσματα βίας.
Το βασικό ζητούμενο είναι να μάθουμε εμείς οι ίδιοι να μιλάμε και να μην κρατάμε στην αφάνεια τα διάφορα περιστατικά . Δυστυχώς ,σε μικρές πόλεις όπως η δική μας όπου οι κοινωνικές σχέσεις είναι ιδιαίτερα στενές, πολλά γεγονότα υποκρύπτονται σε βάρος της κοινωνικής υπόληψης. Έτσι , πολλά ανεπίτρεπτα γεγονότα αναπαράγονται συνεχώς . Ας μην ξεχνάμε όμως ότι όποιος γνωρίζει και δε μιλά, βρίσκεται σχεδόν στην ίδια θέση με αυτόν που ενεργεί βάναυσα. Η σιωπή μπορεί να λειτουργήσει καταστρεπτικά σε τέτοιες περιπτώσεις.
Φυσικά, εμείς οι ίδιοι, δε μπορούμε να αναλάβουμε το ρόλο της πολιτείας, του ψυχολόγου ή του κοινωνικού λειτουργού. Έχουμε όμως χρέος να σεβόμαστε και να καλλιεργούμε το σεβασμό στους γύρω μας και αντίστοιχα να απαξιώνουμε γεγονότα κακοποίησης. Η βία μπορεί να φαίνεται μια ιστορία μακρινή αυτή τη στιγμή αλλά κανείς δε μας εγγυάται ότι δεν κρύβεται πίσω από τη διπλανή πόρτα ή ακόμη και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.
Μόνο με τις πράξεις και τη συμπεριφορά μας μπορούμε να πούμε ένα βροντερό ΟΧΙ στη γυναικεία κακοποίηση. Η σιωπή και η ανοχή οφείλουν να γίνουν παρελθόν όταν ξέρουμε πως κάποιος υποφέρει. Ας μιλήσουμε και συγκεκριμένα ας πούμε ΝΑΙ στην ισότιμη μεταχείριση των ανθρώπων και την αλληλεγγύη προς τα κακοποιημένα άτομα.