κακοποίηση γυναικών

Η 25η Νοεμβρίου είναι εδώ και πολλά χρόνια θεσπισμένη ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά της βίας των γυναικών. Η βία των γυναικών μοιάζει να είναι ένα άσχημο ανέκδοτο στις αρχές του 21ου αιώνα ,ωστόσο υπάρχει. Αποτελεί μια από τις συχνότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ακόμη και σε αναπτυγμένες χώρες της Δύσης. Βία σωματική, ψυχολογική, λεκτική. Ένα γαϊτανάκι απερίγραπτων συνεπειών που επηρεάζει τόσο την ίδια τη γυναίκα όσο και το περιβάλλον της.
Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Αμνηστίας, μία γυναίκα στις πέντε κακοποιείται καθημερινά στην Ευρώπη. «Οι γυναίκες δε νιώθουν ασφαλείς», δηλώνουν Ευρωπαίοι κοινωνιολόγοι. «Δοκιμάζουν καθημερινά ενδεχόμενα βίας και επιθετικότητας σε κάθε τομέα της ζωής τους: οικογένεια, εργασία, ακόμη και στο δρόμο.»
Οι περισσότερες μορφές κακοποίησης εκδηλώνονται ως επί το πλείστον από πρόσωπα του κοντινού περιβάλλοντος (σύζυγος, γονείς , εργοδότες). Οι μορφές της βίας ποικίλλουν: Ξυλοδαρμοί, βρισιές, βιασμοί, απειλές και περιορισμός κατ’ οίκον εκδηλώνονται καθημερινά σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις αλλά σπάνια καταγγέλλονται. Σε γενικές γραμμές, η γυναίκα αποτελεί ένα ευάλωτο άτομο μέσα στην οικογένεια αλλά και το σύνολο των κοινωνικών σχέσεων .
Αν θελήσουμε να διερευνήσουμε τα αίτια αυτών των καταστάσεων, θα συναντήσουμε ξανά καταστάσεις απαιδευσίας, ψυχολογικών προβλημάτων, οικονομικές δυσλειτουργίες και θρησκευτικές προκαταλήψεις. Σημαντικό ρόλο παίζει η διαπαιδαγώγηση τόσο των θυμάτων όσο και των θυτών που μπορεί να συνεπάγεται όλα τα παραπάνω. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα μπορεί να είναι πολύ πιο περίπλοκο από όσο νομίζουμε. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα θύματα θεωρούν υπεύθυνους τους εαυτούς τους για ό,τι γίνεται ή ακόμη χειρότερα έχουν φτάσει σε σημείο να πιστεύουν ότι τους αξίζει μια τέτοια συμπεριφορά.
Ρωτώντας ένα ψυχολόγο, θα μπορούσαμε να πληροφορηθούμε ότι τα πιο συχνά θύματα κακοποίησης είναι γυναίκες με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η καθηγήτρια μου στο μάθημα της Κλινικής Ψυχολογίας ,μας είχε πει ότι οι περισσότεροι βιαστές προτιμούν θύματα που δείχνουν ανυπεράσπιστα και αδύναμα να αμυνθούν. Αυτό ακριβώς μάλιστα είναι το θέλγητρό τους: η απόλυτη υποταγή.
Θα ήταν ωστόσο λανθασμένη η άποψη ότι οι γυναίκες σήμερα δε μπορούν να αμυνθούν και να προστατεύσουν τον εαυτό τους. Η γυναίκα του 21ου αιώνα έχει πάρει τη ζωή στα χέρι της και ξέρει να επεμβαίνει δραστικά σε ό,τι την αφορά. Δεν είναι λίγες οι κυρίες που κάνουν μαθήματα αυτοάμυνας κι ακόμη περισσότερες εκείνες που έχουν τιθασεύσει τους φόβους τους και διεκδικούν το σεβασμό που οφείλεται να έχουν.
Υπάρχουν όμως καταστάσεις που μια γυναίκα μόνη της δε μπορεί πάντα να χειριστεί και τότε επεμβαίνει (ή πρέπει να επεμβαίνει) η πολιτεία. Ας πάρουμε για παράδειγμα τις ευάλωτες σε βία ομάδες ,όπως οι μετανάστριες, που για μια πράσινη κάρτα και αξιοπρεπή διαβίωση, πέφτουν συχνά θύματα εκμετάλλευσης. Στη συνολική αυτή κατάσταση, οδηγεί η γενικότερη νοοτροπία που επικρατεί, ότι δηλαδή η γυναίκα μπορεί να λειτουργήσει ως σκεύος ηδονής. Η άποψη αυτή που λανθασμένα καλλιεργείται από την παγκόσμια βιομηχανία του σεξ, έχει διαπαιδαγωγήσει πολλές γενιές ως τώρα, συμβάλλοντας έτσι σε ένα βαθμό στη σύγχρονη θλιβερή κατάσταση.
Υπάρχουν οργανώσεις που ασχολούνται με την κακοποίηση των γυναικών (Χαμόγελο του Παιδιού, win Hellas,)ενώ επίσης λειτουργούν καταφύγια (Φροντίδα, Κιβωτός του κόσμου) αλλά και γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης. Ωστόσο, όλα αυτά φαίνεται να μην είναι αρκετά όπως δείχνουν τα συνεχή κρούσματα βίας.
Το βασικό ζητούμενο είναι να μάθουμε εμείς οι ίδιοι να μιλάμε και να μην κρατάμε στην αφάνεια τα διάφορα περιστατικά . Δυστυχώς ,σε μικρές πόλεις όπως η δική μας όπου οι κοινωνικές σχέσεις είναι ιδιαίτερα στενές, πολλά γεγονότα υποκρύπτονται σε βάρος της κοινωνικής υπόληψης. Έτσι , πολλά ανεπίτρεπτα γεγονότα αναπαράγονται συνεχώς . Ας μην ξεχνάμε όμως ότι όποιος γνωρίζει και δε μιλά, βρίσκεται σχεδόν στην ίδια θέση με αυτόν που ενεργεί βάναυσα. Η σιωπή μπορεί να λειτουργήσει καταστρεπτικά σε τέτοιες περιπτώσεις.
Φυσικά, εμείς οι ίδιοι, δε μπορούμε να αναλάβουμε το ρόλο της πολιτείας, του ψυχολόγου ή του κοινωνικού λειτουργού. Έχουμε όμως χρέος να σεβόμαστε και να καλλιεργούμε το σεβασμό στους γύρω μας και αντίστοιχα να απαξιώνουμε γεγονότα κακοποίησης. Η βία μπορεί να φαίνεται μια ιστορία μακρινή αυτή τη στιγμή αλλά κανείς δε μας εγγυάται ότι δεν κρύβεται πίσω από τη διπλανή πόρτα ή ακόμη και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.
Μόνο με τις πράξεις και τη συμπεριφορά μας μπορούμε να πούμε ένα βροντερό ΟΧΙ στη γυναικεία κακοποίηση. Η σιωπή και η ανοχή οφείλουν να γίνουν παρελθόν όταν ξέρουμε πως κάποιος υποφέρει. Ας μιλήσουμε και συγκεκριμένα ας πούμε ΝΑΙ στην ισότιμη μεταχείριση των ανθρώπων και την αλληλεγγύη προς τα κακοποιημένα άτομα.